Kupując papierową książkę otrzymujemy własny egzemplarz. Możemy z nim zrobić wszystko. Pożyczyć znajomym, zostawić na ławce w parku, czy nawet sprzedać. Stajemy się właścicielem pojedynczego egzemplarza, którego nijak nie da się rozmnożyć. Możemy go oczywiście skserować, ale nakład pracy i koszta nie zawsze czynią takie wyjście opłacalnym. Kopiowanie danych elektronicznych, takich jak na przykład e-booki, jest jednak dziecinnie łatwe. Wystarczy zaledwie kliknięcie, by podwoić ilość elektronicznych książek tak, że po pożyczeniu lub sprezentowaniu nadal będziemy dysponowali kolejną kopią. Z tego powodu wydawcy mediów elektronicznych zabezpieczają sprzedawane przez siebie dane, tak by korzystać z nich mógł tylko legalny nabywca. Procedura ta sprawia nieco kłopotów, lecz w chwili obecnej jest jedną skuteczną. Może kiedyś pojawi się inne rozwiązanie, lecz póki co musimy się z nią pogodzić chcąc korzystać z legalnych wydawnictw elektronicznych.
1. DRM - Z czym to się je?
DRM czyli Digital rights management to system mający chronić dane w formacie elektronicznym przed wykorzystaniem ich w sposób sprzeczny z wolą wydawcy. Obejmuje on nie tylko e-booki, ale większość innych rodzajów multimediów. Spotykamy się z nim w zabezpieczeniach filmów, muzyki, gier i programów komputerowych oraz sygnału telewizyjnego. Celem zabezpieczenia plików wykorzystuje się zaawansowane mechanizmy kryptograficzne, które szyfrują dane tak, że niemożliwym jest je odczytać bez posiadania odpowiedniego klucza. Klucz ten najczęściej przypisany konkretnemu urządzeniu lub urządzeniom. Niektóre zabezpieczenia DRM, zwłaszcza te wykorzystywane w grach komputerowych, ingerują w możliwości użytkownika jeszcze bardziej blokując na przykład ograniczając ilość możliwych instalacji.Przeciwnicy systemu DRM mówią, że ogranicza on prawo konsumenta do swobodnego zarządzania zakupionym dobrem (nie chodzi tu tylko o swobodne kopiowanie danych, ale przede wszystkim często o brak możliwości pożyczenia zakupu znajomym) i bardzo często blokuje możliwość odsprzedania zakupu osobie trzeciej.
2. Dlaczego potrzebuję obsługi DRM?
Powodem dla którego dobrym pomysłem jest zakup e-czytnika obsługującego DRM jest najzwyczajniej wygoda. Lepiej przecież, żeby urządzenie z którego korzystamy odczytywało potrzebny format niż go nie odczytywało. Dodatkowo obsługa szyfrowania ułatwia współpracę z księgarniami internetowymi, zwłaszcza urządzeniach mających możliwość bezprzewodowego dostępu do Internetu.
3. Adobe, Mobi, Amazon i inni
Na rynku e-czytników obowiązuje kilka systemów DRM. Poniżej można zapoznać się z najpopularniejszymi z nich. Nie należą one do najdoskonalszych istniejących, jednak są jak najbardziej wystarczające dla e-czytników.Adobe DRM to najpopularniejszy system DRM, z jakim możemy spotkać się w czytnikach dostępnych w Polsce. Opracowany został przez firmę Adobe, twórcę takich programów jak Acrobat czy Photoshop. System obsługuje pliki w formatach PDF i ePub. Korzysta z 256-bitowego algorytmu AES (od końca 2008)
Niektóre z e-książek są zabezpieczone systemem Adobe DRM (Adobe digital Rights Management), zabezpieczającym przed nieuprawnionym kopiowaniem treści. Książki te mogą być czytane tylko po wcześniejszym zainstalowaniu na komputerze oprogramowania Adobe Digital Editions Software. Użytkownik musi również zarejestrować swoje konto, aby uzyskać identyfikator Adobe ID, umożliwiający dostęp do zabezpieczonych książek.
Adobe DRM może być oznaczone również jako ADE (Adobe digital Editions). Poniżej znajduje się kompletna instrukcja korzystania z plików zabezpieczonych systemem Adobe DRM.
Platforma Mobipocket stworzyła własny system DRM dla własnych plików (formaty PRC, MOBI) dostępnych poprzez własną księgarnie internetową. System wykorzystuje 128bitowy algorytm PC1. Podobnie jak w wypadku Adobe DRM i tutaj należy zarejestrować konto na stronie Mobipocket i na koncie zarejestrować urządzenie, które będzie miało korzystać z zabezpieczonych plików. Zabezpieczone pliki z platformy Mobipocket urządzenia takie jak iLiad czy Calibre, a także obecny w ofercie czytio.pl ? Digital Reader 1000s. Firma Mobipocket udostępniła program pozwalający na własnoręczne stworzenie pliku obsługującego zabezpieczenie DRM.
Księgarnia Amazon stworzyła dla swoich e-czytników własny system szyfrowania. Oparto go o system wykorzystywany w plikach platformy Mobipocket. Szyfrowane są pliki w natywnym formacie Kindle czyli AZW. Dzięki możliwości korzystania z Whipsernetu sama identyfikacja pliku przebiega bezproblemowo. Pliki szyfrowane przez system DRM księgarni Amazon nie są dostępne na innych e-czytnikach niż Kindle.
Kolporter dla książek pobieranych dla czytnika eClicto stworzył własny system DRM. Książki kupowane w internetowej księgarni Kolportera zabezpieczane są właśnie tym systemem i uruchamiać je można tylko na e-czytnikach eClicto.
Również firma Sony stworzyła dla swoich e-czytników własny system szyfrowania. Pliki nim zaszyfrowane mają rozszerzenie LRX. Pliki te mogą być uruchomione na e-czytnikach Sony i na komputerach osobistych po zainstalowaniu odpowiedniego oprogramowania.
Zabezpieczenie fileOpen wykorzystywane przez niektóre księgarnie internetowe (nexto.pl) wymaga zainstalowania dodatkowej wtyczki do programu Adobe Acrobat Reader. Z tego powodu tylko nieliczne urządzenia obsługują ten format (na przykład smartfony Blackberry).
4. Poradnik użytkownika Adobe DRM
Przed pierwszym pobraniem zabezpieczonych treści na czytnik, należy dokonać jego autoryzacji z wykorzystaniem komputera. Postępuj zgodnie z instrukcjami przedstawionymi poniżej:
1. Należy pobrać darmowe oprogramowanie Adobe Digital Editions na swój komputer (PC lub MAC) ze strony Adobe http://www.adobe.com/products/digitaleditions/ uruchomić i postępować zgodnie z instrukcjami instalacyjnymi na ekranie.
2. Następnie trzeba uruchomić zainstalowany program Adobe Digital Editions.
3. Należy postępować zgodnie z instrukcjami na ekranie, pamiętać o zarejestrowaniu identyfikatora Adobe ID i aktywowaniu programu Digital Editions poprzez ten identyfikator.
4. Darmowe konto Adobe można zarejestrować na http://www.adobe.com/membership/ wybierając "Create an Adobe Account".
5. Przy uruchomionym programie Adobe Digital Editions należy podłączyć e-czytnik do komputera poprzez kabel USB.
6. Oprogramowanie Adobe Digital Editions powinno rozpozna e-czytnik i poprosić o jego autoryzację. Aby czytać zabezpieczone publikacje na czytniku należy potwierdzić autoryzację.
7. Gotowe, teraz można kupować treści i pobierać je z programu Adobe digital Editions na e-czytnik.
Po wykonaniu powyższych czynności książki mogą być pobierane na komputer i przesyłane na czytnik poprzez oprogramowanie Adobe Digital Editions lub bezpośrednio z księgarni internetowej poprzez bezprzewodowe połączenie z internetem. (Warunkiem jest pomyślne ukończenie autoryzacji Adobe ID).
autor: Krzysztof Rudek
